opakowania plastikowe
magazyn,  opakowania,  rozwiązanie

Plastikowe opakowania zwrotne – najczęstsze problemy w obrocie i skuteczne rozwiązania

Plastikowe opakowania zwrotne wracają do łask. Od początku 2020 roku, przedsiębiorstwa w Polsce zostały zobligowane do rejestracji w bazie danych odpadowych (BDO). W związku z wymogiem szczegółowego ewidencjonowania zużycia, wprowadzania i wysyłania z rynku materiałów eksploatacyjnych, w wielu firmach powrócono do analiz opłacalności wykorzystywania plastikowych opakowań zwrotnych . W szczególności, w przypadkach gdzie działalność opiera się o własne (tradycyjne) kanały dystrybucji.

Podział opakowań ze względu na ich zastosowanie

W dzisiejszej logistyce opakowania można podzielić wg wielu kryteriów, jednym z najbardziej istotnych jest ich zastosowanie. Do branż w których zwrotne opakowania plastikowe występują najczęściej, możemy zaliczyć:

  • Produkcja napojów
  • Handel detaliczny
  • Produkcja przemysłowa
  • Przemysł motoryzacyjny
  • Przetwórstwo żywności
  • Rolnictwo
  • Dystrybucja w oparciu o własne oddziały

Podstawowym zastosowaniem dla plastikowych opakowań zbiorczych, jest bezpiecznie składowanie jednego lub wielu produktów w czasie składowania i transportu. Produkty mogą być zabezpieczone opakowaniami jednostkowymi (folia, karton, styropian etc.) lub też składowane luzem (warzywa, owoce etc.).

Plastikowe opakowania zwrotne – podlegające odzyskaniu

W odróżnieniu od opakowań i odpadów plastikowych które można poddać recyklingowi (segregowany wg składu): 

  • PP – polipropylen,
  • PE – polietylen (HDPE, LDPE),
  • PS – polistyren,
  • PC – poliwęglan,
  • PCV – polichlorek winylu (miękki oraz twardy)

Plastikowe opakowania zwrotne – wielokrotnego użycia

Opakowania wielokrotnego użycia, wymagają zaplanowania logistyki zwrotnej do producenta/dystrybutora w zupełnie inny sposób. W Polsce w chwili obecnej funkcjonuje podział segregacji odpadów na:

  • Metale i tworzywa sztuczne (w tym plastiki, z wyłączeniem butelek i pojemników z zawartością, zabawek, opakowań po lekach etc.)
  • Papier
  • Szkło
  • Odpady zmieszane

W procesie zwrotu opakowań plastikowych do dostawców/dystrybutorów/producentów, najczęściej nie udaje się zbudować jednego modelu zwrotu dla wielu podmiotów. Przykładem sprawnie działającego systemu odzyskiwania opakowań wielokrotnego użycia, może być system kaucjowanych butelek plastikowych który funkcjonuje w Niemczech.

W Polsce (stan na czerwiec 2021 roku) nie mamy wdrożonego spójnego systemu określania kaucji a następnie odzyskiwania opakowań z rynku. 

Sposoby znakowania

Oznakowanie i ewidencjonowanie opakowań zwrotnych jest jednym z największych wyzwań dla przedsiębiorstw które decydują się na ich wprowadzenie. Ze względu na sposób dystrybucji możemy wyróżnić następujące formy znakowania:

  • Etykiety papierowe bez przenoszenia danych o numerze nośnika, stosowane np. w opakowaniach plastikowych do napojów. Na etykiecie, lub bezpośrednio na opakowaniu mamy informację o dacie przydatności do spożyciu / dacie produkcji / nr partii / nr serii co pozwala nam zidentyfikować konkretne serie produkcyjne. Nie pozwala nam natomiast na identyfikację jednostkowego opakowania (butelki) jako unikalnego nośnika z własną historią przejść przez cykle produkcyjne 
  • Etykiety papierowe z przenoszenia danych o numerze nośnika, stosowane np. w skrzynkach plastikowych (kuwetach). Na etykiecie, lub bezpośrednio na opakowaniu mamy informację o unikalnym numerze nośnika. Numer ten z kolei po sprawdzeniu w systemie, pozwala nam uzyskać informacje o dacie przydatności do spożyciu / dacie produkcji / nr partii / nr serii. Koniec logistycznego „życia” etykiety następuje w momencie potwierdzenia odbioru konkretnego nośnik przez klienta. Przy kolejnym użyciu, pojemnik ma nowy, unikalny numer.
  • Etykiety grzane (topione), malowane, stemplowane etc. na stałe umieszczone na nośniku. Służą do jednoznacznej identyfikacji nośnika. Opakowania takie wykorzystywane są najczęściej w branżach, w których konkretne pojemniki muszą być przeglądane / atestowane / certyfikowane.
  • Tagowanie RFID (pasywne i aktywne). Pozwala w łatwy sposób odnaleźć i zidentyfikować pojedynczy nośnik lub też grupy nośników złożonych w opakowaniach zbiorczych. Często jest wykorzystywany przy opakowaniach wykorzystywanych w zautomatyzowanych procesach produkcyjnych lub kompletacyjnych.

Ewidencjonowanie ruchów i stanów pojemników

System ewidencjonowania nośników, niezależnie od sposobów oznakowania musi zawierać co najmniej poniższe elementy:

  • Wprowadzenie do systemu w którym pojemniki będą ewidencjonowane (WMS, ERP, TMS lub kombinacja tych systemów) stanu początkowego:
  1. W przypadku oznakowania na stałe unikalnymi numerami/tagami, należy zbudować bazę pojemników tzn. wprowadzić na stan początkowy np. 1000 pojemników z 1000 unikalnych numerów i określonym typie i właściwościach ;
  2.  W przypadku oznakowania czasowego unikalnymi numerami/tagami, należy zbudować bazę pojemników tzn. wprowadzić na stan początkowy np. 1000 pojemników o określonym typie i właściwościach;

Przesunięcia i wydania plastikowych opakowań zwrotnych

  • W przypadku ruchów pomiędzy magazynami lub oddziałami w obrębie jednej firmy lub grupy (tutaj może być wymagane używanie spójnych typów oprogramowania) w zależności od sposobu oznakowania, rozróżniamy:

  • Przesunięcie MM lub MM+/MM- nośników, poprzez umieszczenie ich jako osobnej linii w dokumencie z produktami lub jako drugi dokument, zawierający tylko opakowania. Tutaj niezwykle istotne jest ustalenie punktu rozdzielenia produktów znajdujących się w opakowaniu od samego opakowania. W przypadku używania etykiet jednorazowych, przyjmujemy towar jako towar a opakowania jako opakowania. Następnie prowadzimy ich bilans w podziale centrala / magazyn /oddział. W przypadku opakowań o stałym numerze, musimy zadbać o systemowe rozłączenie nośnika z produktami ponieważ każdy z numerów nośnika ma wielokrotnie nadpisywana historię ruchów. Nie odłączenie nośnika może uniemożliwić jego ponowne systemowe użycie, co z kolei może utrudnić realizowanie procesów.
  • Wydanie nośników do klienta zewnętrznego na dokumentach WZ (i FV jeżeli ustalono fakturowanie nośników i korekty przy zwrotach lub inny sposób finansowego rozliczania ruchów nośników). Przy tym typie wydania, nośniki znakowane jednorazowo wchodzą do obrotu na takich samych zasadach jak towar. Wysyłka do klienta pomniejsza nam zapas ogólnie dostępnych nośników w sieci. Przy opakowaniach identyfikowalnych unikalnym numerem, należy wydawać na zewnątrz nośniki z numerem partii/serii który jest jednostka opakowania.

Problemy wynikające z zastąpienia plastikowych opakowań jednorazowych opakowaniami zwrotnymi

Pomimo wielu zalet, do których w szczególności możemy zaliczyć dbałość o ekologię, unifikację jednostek ładunkowych i możliwość dostosowania np. automatyki przemysłowej w wielu magazynach lub oddziałach firmy a także brak comiesięcznych kosztów zakupu materiałów eksploatacyjnych, Wprowadzenie systemu opakowań zwrotne ma również swoje wady. Do największych należy zaliczyć:

  • Wysoki koszt zakupu lub produkcji opakowań
  • Problematyczne ustalenie wartości odpowiedniego stoku opakowań przy wielu magazynach i oddziałach uczestniczących w obrocie 
  • Systematyka i ekonomicznie uzasadniona logistyka zwrotna
  • Trudniejsze, systemowe śledzenie historycznych ruchów na jednostce przy użyciu oznakowania stałego
  • Budowanie działającego raportowania o uszkodzeniach i likwidacjach poszczególnych pojemników, co powinno zmniejszać ich ogólna dostępność i wcześniej informować o potrzebie dokupienia lub wyprodukowania kolejnych

Podsumowanie

Podsumowując, największym problemem jest najczęściej przeniesienie ciężaru odpowiedzialności na jednostkę centralną z której pojemniki są dystrybuowane na oddziały, magazyny lub do klientów. Odpowiedzialnością za ciągły i niezakłócony przepływ towarów „w dół”  łańcucha dostaw, spoczywa na centrali, tymczasem oddziały posiadające „na stanie” np. 1-2% stoku opakowań, bagatelizują zarówno ich prawidłowe ewidencjonowanie jak i zwrot. Najczęściej planując go kiedy brakuje miejsca na magazynie lokalnym. Taki sposób postępowania z opakowaniami zwrotnymi, w skrajnych przypadkach może prowadzić do 2-3 krotnego zwiększenia zapasu opakowań w sieci. Zawsze możemy również zlecić przeprowadzenie audytu logistycznego (np. w 2PLOG) i zaufać opinii ekspertów.

Jeden komentarz

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany.

Follow by Email
LinkedIn
LinkedIn
Share
pl_PL